Fragmentacja środowisk (np. lasów lub łąk) to zmiana w strukturze krajobrazu. Obejmuje między innymi:
• zmniejszanie się całkowitej powierzchni środowiska,
• zwiększanie się liczby jego fragmentów (rozdzielanie dużych fragmentów na mniejsze),
• wzrost udziału strefy ekotonowej.
Skutki fragmentacji lasów:
• zanikanie gatunków wymagających dużych połaci lasu,
• zmniejszanie się liczebności populacji gatunków "wnętrza lasu" (np. niektórych dzięciołów),
• wzrost liczebności populacji gatunków ekotonowych, takich jak np. pokrzewki, trznadel, szpak i myszołów.
Niniejsza plansza dotyczy ptaków zimujących, a sednem zagadnienia jest to, że w strefie brzeżnej lasu warunki pogodowe są niekorzystne (silniejszy wiatr, nieco niższa temperatura).
Postępująca fragmentacja oznacza podział lasów na coraz mniejsze fragmenty i tym samym – wzrost udziału niekorzystnej dla ptaków strefy brzeżnej. Nie sprzyja to zimującym ptakom. Model wpływu fragmentacji na ptaki zaprezentowany na następnej planszy pozwala zrozumieć, jak fragmentacja wpływa na poszczególne, przykładowe gatunki ptaków oraz dwie różne grupy pokarmowe.