logo
Ptaki w heterogenicznym krajobrazie – model metapopulacji

Metapopulacja to "populacja populacji", czyli zbiór takich populacji (zwanych subpopulacjami) danego gatunku, między którymi możliwa jest wymiana osobników. Liczba osobników całej metapopulacji zależy od wielkości poszczególnych subpopulacji oraz od tempa wymiany osobników między nimi. Wpływ na wielkość metapopulacji mają zatem: • rozrodczość i śmiertelność w poszczególnych subpopulacjach, • emigracja i imigracja między subpopulacjami. Subpopulacja zanikająca (często z powodu lokalnych, losowych "katastrof", jak wycinka drzew, pożar itp.) może być zatem odtworzona w wyniku rekolonizacji z innej subpopulacji. Takie podejście do interpretacji i prognozowania zmian liczebności danego gatunku jest szczególnie zasadne w krajobrazie o dużym stopniu fragmentacji. Gdy rozrodczość danej subpopulacji jest wysoka, nazywamy ją "źródłową", a gdy rozrodczość jest zbyt niska, by zrekompensować skutki śmiertelności, określamy ją mianem populacji "ujściowej". W takim przypadku mamy do czynienia z tzw. modelem "źródło-ujście".

Niniejsza tablica pokazuje – za pomocą modelu ogólnego oraz modeli dla czterech wybranych gatunków ptaków – jak działa metapopulacja, tj. jakie znaczenie dla długoterminowych zmian mają między innymi: • różnice w jakości wysp (porównanie między drzewostanem iglastym i liściastym), • cechy biologiczne ptaków (śmiertelność, rozrodczość oraz zdolność do migracji), • początkowa wielkość subpopulacji, • antropogeniczne zakłócenia migracji zwierząt (wycinka drzew, budowa drogi lub farmy wiatrowej), • losowe, niekorzystne zdarzenia środowiskowe (jak pożary itp.).